Khi Từ Gia Dư 31 tuổi liên tiếp viết lại kỷ lục đại hội ở hai nội dung bơi ngửa, Uông Thuận 32 tuổi lần thứ năm bước lên đấu trường Asian Games, Trương Vũ Phi 28 tuổi kết thúc thêm một kỳ Asian Games với 4 vàng 1 bạc... bên hồ bơi Asian Games Aichi-Nagoya, câu chuyện của những lão tướng vẫn đầy cảm động. Đồng thời, một nhóm gương mặt trẻ đang đưa bơi lội Trung Quốc bước vào một thời đại hoàn toàn mới.
41 nội dung, 30 vàng 13 bạc 11 đồng, số huy chương vàng vượt con số 28 của kỳ trước - đội tuyển bơi lội Trung Quốc đã mang về thành tích tốt nhất lịch sử đội, và ấn tượng sâu sắc nhất mà đội hình năm nay để lại là những gương mặt trẻ trung rạng rỡ.
Nguồn ảnh: Weibo của Vu Tử Địch
Vu Tử Địch 13 tuổi là người trẻ nhất trong số đó, cũng là người thu hút nhiều ánh nhìn nhất. Trong trận chung kết 200m bơi bướm nữ ngày 20/9, cô bơi 2 phút 05 giây 08, người giữ kỷ lục đại hội trước đó chính là Trương Vũ Phi, nhà vô địch Asian Games kỳ trước; tấm huy chương vàng này là huy chương vàng đầu tiên của đội bơi lội Trung Quốc tại kỳ đại hội này, đồng thời giúp cô trở thành nhà vô địch trẻ nhất trong lịch sử môn bơi lội Asian Games. Ngày hôm sau, ở nội dung 200m hỗn hợp cá nhân nữ, cô nâng kỷ lục châu Á do Dư Y Đình nắm giữ thêm 0,72 giây, thành tích 2 phút 06 giây 10 chỉ kém kỷ lục thế giới 0,40 giây. Huy chương vàng thứ ba đến từ nội dung 400m hỗn hợp cá nhân nữ, 4 phút 28 giây 56, kỷ lục đại hội một lần nữa đổi chủ. Ba nội dung, ba huy chương vàng, ba kỷ lục.
Về tâm trạng trước khi chạm đích, cô nói rất thẳng thắn khi trả lời phỏng vấn sau cuộc đua: "Dù sao cũng là 50m cuối cùng rồi, thì đừng giữ sức, dốc toàn lực, đừng nghĩ gì cả, nhắm mắt cố gắng là được!"
Duyên phận của Vu Tử Địch với bơi lội ban đầu chỉ là vì bố muốn con gái rèn luyện sức khỏe. Kỳ nghỉ hè năm 6 tuổi, cô được đưa đến một cơ sở dạy bơi ở Bảo Định để học bơi ếch, chỉ sau mười buổi học đã được huấn luyện viên nhận ra tài năng, cả gia đình lúc đó mới quyết định cho cô theo con đường năng khiếu bơi lội. Để đồng hành cùng con tập luyện, mẹ cô đã nghỉ việc, quanh năm đưa đón cô đến bể bơi vào giờ nghỉ trưa và sau giờ tan học; sau khi vào đội tuyển tỉnh, cô viết hai cuốn nhật ký trưởng thành, ghi lại khối lượng tập luyện và những cảm nhận mỗi ngày.
Năm 11 tuổi, áp lực kép từ tập luyện và học tập từng khiến cô nảy sinh ý định bỏ cuộc. Với sự động viên của gia đình và huấn luyện viên, cô đã vượt qua chấn thương, trở lại bể bơi, sau đó bước lên đấu trường giải vô địch thế giới. Tại Đại hội Thể thao toàn quốc tháng 11/2025, cô phá kỷ lục châu Á 200m hỗn hợp cá nhân nữ do Diệp Thi Văn nắm giữ suốt 13 năm, biệt danh "cô bé" từ đó được lan truyền; chưa đầy một năm sau, cô lại viết lại thành tích nội dung này thành 2 phút 06 giây 10 tại Nagoya.
Trương Triển Thạc giơ ký hiệu "7" sau chiến thắng. / Nguồn ảnh: Weibo của Trương Triển Thạc
Nếu nói Vu Tử Địch là ngôi sao mới kiểu bùng nổ gây kinh ngạc, thì Trương Triển Thạc 19 tuổi là kiểu ổn định với phong độ cao liên tục. Năm 2025, khi mới 18 tuổi, anh đã một mình giành năm huy chương vàng tại Đại hội Thể thao toàn quốc; một năm sau tại Nagoya, anh cập nhật bảng thành tích thành bảy huy chương vàng trong một kỳ đại hội: 200m tự do nam phá kỷ lục châu Á, 400m và 800m tự do viết lại kỷ lục đại hội, 1500m tự do giành huy chương vàng - toàn bộ bốn huy chương vàng các nội dung cá nhân bơi tự do từ 200m đến 1500m đều thuộc về anh; cộng thêm ba huy chương vàng tiếp sức, anh vượt qua con số 6 huy chương vàng của Trương Vũ Phi tại Asian Games Hàng Châu, trở thành vận động viên bơi lội Trung Quốc giành nhiều huy chương vàng nhất trong một kỳ Asian Games, cân bằng kỷ lục số huy chương vàng cá nhân trong một kỳ đại hội trong lịch sử Asian Games - trước đó, kỷ lục này do xạ thủ Triều Tiên Seo Gil-san độc chiếm suốt 44 năm.
Tấm huy chương đáng hồi hộp nhất trong bảy huy chương vàng đến từ nội dung tiếp sức. Trong trận chung kết tiếp sức 4x200m tự do nam, sau khi Từ Hải Bác, Phí Lập Vĩ, Phan Triển Lạc lần lượt bơi xong, đội Trung Quốc vẫn bị đội Nhật Bản dẫn trước, Trương Triển Thạc ở lượt bơi cuối cùng đã hoàn thành màn lội ngược dòng, đội Trung Quốc giành chức vô địch với thành tích 7 phút 00 giây 17, phá kỷ lục châu Á, giành lại huy chương vàng nội dung này sau 16 năm. Sau cuộc đua, khi được hỏi về ý nghĩa của bảy huy chương vàng, giọng anh bình thản mà tỉnh táo: "Đây là một cái kết rất hoàn hảo, nhưng vẫn phải nhìn thẳng vào khoảng cách, vì Asian Games không phải mục tiêu cuối cùng của tôi."
Sự tỉnh táo này có nguồn gốc. Anh quy thành tích của mình cho "sự kiên trì ngày qua ngày" và kỷ luật "hy sinh một phần thời gian giải trí", cũng thẳng thắn so sánh mình với các vận động viên hàng đầu thế giới, nhắc đến thành tích của Popovici khi 18 tuổi. Người trẻ sớm được chứng kiến đỉnh cao thế giới, không tự mãn cũng không mù quáng chạy theo.
Nguồn ảnh: Weibo của Bành Húc Vĩ
Không phải ngôi sao mới nào cũng một bước lên mây. Bành Húc Vĩ 23 tuổi đã chờ đợi khoảnh khắc này hơn ba năm - kể từ khi bơi 2 phút 06 giây 74 tại giải vô địch thế giới Fukuoka 2023, thành tích 200m bơi ngửa của cô luôn mắc kẹt trong khoảng 2 phút 06 giây đến 07 giây. Tối 22/9, cô đã phá vỡ rào cản đó với thành tích 2 phút 05 giây 77, phá kỷ lục châu Á 16 năm không ai lay chuyển được. Cô còn giành huy chương vàng 100m bơi ngửa, và trong đêm bế mạc ở nội dung tiếp sức 4x100m hỗn hợp nữ, cô đảm nhận lượt bơi đầu tiên và hoàn thành màn vượt lên.
Chìa khóa của sự đột phá không chỉ nằm dưới nước. Cô cho biết từ nửa cuối năm nay, mỗi tuần cô tập luyện tâm lý 2 đến 3 lần. Những buổi tập ngoài bể bơi này giúp cô kiểm soát bản thân tốt hơn khi thi đấu. Nói về kỷ lục châu Á được viết lại, cô nói: "Kỷ lục châu Á đối với tôi luôn là một sự dẫn dắt... Hy vọng có thể truyền cảm hứng cho nhiều vận động viên châu Á hơn đến thách thức tôi." Chặng tiếp theo của cô cũng rất rõ ràng: "Mục tiêu của tôi chắc chắn là Thế vận hội Los Angeles 2028."
Bốn góc bể bơi còn có nhiều gương mặt trẻ hơn nữa. Thường Mặc Hàm 15 tuổi giành huy chương bạc 200m bơi bướm nữ, Kha Văn Hy cùng tuổi xếp ngay sau Vu Tử Địch giành huy chương bạc 400m hỗn hợp cá nhân; Đổng Chí Hào bơi 58 giây 64 ở 100m bơi ếch nam, đồng hạng nhất với vận động viên Nhật Bản Ohashi Shin; Lưu Tuấn Kiệt giành huy chương bạc 50m bơi ếch, Trần Hạo ở 50m tự do chỉ cách bục nhận giải 0,10 giây; Từ Phóng, Vương Tử Thành mỗi người góp thêm một huy chương bạc, Vạn Lạc Thiên và Uông Tuyết Nhi giành trọn huy chương vàng và bạc 50m bơi ngửa nữ, Phí Lập Vĩ sau khi giành huy chương đồng 400m tự do lại góp sức trong màn lội ngược dòng ở nội dung tiếp sức. Tạ Dĩ Thầm 16 tuổi cùng Từ Hải Bác, Cố Ân Dực, Tống Bá Duệ 18 tuổi là lứa tiếp theo đang vươn lên. Những cái tên này có lẽ không thường xuất hiện trên các tiêu đề, nhưng trong cuốn sổ thành tích 30 vàng 13 bạc 11 đồng, trang nào cũng có họ.
Đối với các vận động viên trẻ, Asian Games không chỉ là sân khấu thể hiện bản thân, mà còn là cơ hội đối thoại với các bậc tiền bối. Trên bục nhận giải, Trương Vũ Phi 28 tuổi đứng sánh vai cùng ba đồng đội trẻ hơn - kỳ này cô giành 4 vàng 1 bạc, và phía sau cô, người viết lại kỷ lục đại hội do cô nắm giữ chính là thành viên nhỏ tuổi nhất đội. Kỷ lục châu Á của Dư Y Đình được trao vào tay Vu Tử Địch, kỷ lục châu Á ngủ yên 16 năm của Triệu Tinh được Bành Húc Vĩ tiếp nhận; trong bể bơi Nagoya, sự thay thế và rượt đuổi kỷ lục là hình ảnh cảm động nhất của môn thể thao này.
Từ Hàng Châu đến Nagoya, những gương mặt trẻ của bơi lội Trung Quốc đã từ người đuổi theo trở thành lực lượng chủ lực giành huy chương vàng. Họ không còn là chú thích mờ nhạt "thiên tài thiếu niên", mà là những vận động viên mỗi người có con đường riêng, tính cách riêng.
Dư Y Đình gọi kỳ Asian Games này là một "bài kiểm tra nhỏ" - môn bơi lội tại Thế vận hội có 9 ngày thi đấu, còn phải không ngừng tích lũy kinh nghiệm thi đấu cường độ cao. Những người trẻ vừa mới tỏa sáng này đều hướng mục tiêu tới cùng một địa danh: Thế vận hội Los Angeles 2028.
Cập nhật lúc 2026-09-28 15:05